در مورد "چربي خون" چه ميدانيد؟
چربيها پس از آب و پروتئين سومين ماده تشکيل دهنده بدن انسان هستند و مهمترين منبع ذخيره انرژي در بدن محسوب ميشوند.
چربيهاي موجود در خون به دو گروه تريگليسريد و کلسترول تقسيم ميشوند. شايد اين سوال در ذهن شما هم باشد که منظور از «چربي خون» چيست؟
در اين باره بايد گفت که چربي خون عبارتست از بالا رفتن مقدار تريگليسريد يا کلسترول از مقدار طبيعي آنها در خون. ميزان اين مواد در خون در اثر مصرف مواد غذايي بيش از ميزان مورد نياز يا هنگام بروز اختلال در سوخت و ساز چربي، افزايش مييابد.
افزايش چربي خون چه خطراتي دارد؟
افزايش چربي خون با تجمع در ديواره رگها، تنگي آنها را به دنبال دارد و به همين دليل باعث افزايش خطر ابتلا به سکته مغزي، درد قفسه سينه و گرفتگي عروق ميشود. درمان به موقع و مناسب افزايش چربي خون، نه تنها قادر است از تنگي عروق قلبي جلوگيري کند، بلکه ميتواند از پيشرفت آن نيز جلوگيري کرده و حتي باعث بهبود آن شود.
از چه سني بايد چربي خون را آزمايش کنيد؟
به طور کلي، عموم افراد جامعه بايد از سن 20سالگي نسبت به آزمايش چربي خون خود اقدام کنند. چنانچه سطح چربي خون شما طبيعي است، هر پنج سال يک بار (از سن 20 سالگي به بعد) و در صورت بالا بودن چربي خون، بايد هر دو تا شش ماه، يک بار چربي خون خود را آزمايش کنيد. به منظور حذف اثر چربي موجود در غذا، ضروري است آزمايش چربي خون پس از 12 تا 14 ساعت ناشتا بودن انجام شود. اين کار دقت آزمايش را افزايش ميدهد.
چند توصيه براي مراقبت از چربي خون:
- هوشيار باشيد که افراد لاغر هم به کلسترول بالا دچار ميشوند.
- خطر ابتلا به بيماري قلب و عروق و بروز حمله قلبي را ميتوان با ايجاد تغييرات غذايي که موجب کاهش چربي خون ميشود، کاهش داد.
- بايد به دقت غذاهاي روزانه خود را بررسي کنيد. اين کار را حتي زماني که غذاهاي بيرون از منزل را مصرف ميکنيد نيز انجام دهيد.
- انتخاب غذاهاي کم چربي به معني خوردن تنها نان و آب نيست. شما ميتوانيد غذاهاي متنوع و لذتبخشي ميل کنيد.
اعمال تغييرات زير در رژيم غذايي، ميتواند به کاهش مقدار چربي خون کمک کند:
- به جاي سرخ کردن مواد غذايي، آنها را آبپز، بخارپز و يا کباب کنيد.
- به جاي پنير و شير چرب، از انواع کم چرب استفاده کنيد.
- مصرف شيريني، کلوچه، کيک و فرآوردههاي لبني پرچرب (شير، پنير و کره)، روغن نارگيل، روغن خرما، بيسکوييت، چيپس، پفک، سوسيس، همبرگر، کالباس، بستني، پيتزا، زرده تخممرغ، جگر سياه، مغز، سيرابي و قلوه، ميگو، خرچنگ و صدف را محدود کنيد.
- از قسمتهاي کم چرب گوشت استفاده کنيد و تمام چربيهاي قابل مشاهده را جدا کنيد. از مرغ و ماهي بيشتر از گوشت قرمز استفاده کنيد.
- در رژيم غذايي خود از سير استفاده کنيد. سير خام يا کمي پخته شده، به ميزان يک تا دو حبه در روز تاثير مناسبي دارد. مصرف سير همچنين ميتواند علاوه بر چربي، ميزان فشار خون را نيز کاهش دهد.
- مصرف سبزيجات مانند (کاهو و هويج) و ميوهها مانند سيب، زردآلو، گلابي، پرتقال، ليمو، گريپ فروت و توتفرنگي را افزايش دهيد.
- به طور کلي تمام مواد غذايي گياهي مانند سبزيجات، حبوبات وغلات فاقد کلسترولاند، اما در بين آنها موادي مانند جو، کدو، شويد و سير اثر ضد کلسترول بسيار قويتري را بروز ميدهند. سويا نيز باعث کاهش کلسترول خون ميشود.
- مصرف نان و غلات سبوسدار، حبوبات و انواع لوبيا، عدس، لپه و ... را افزايش دهيد.
- دانه کتان (بزرک) مصرف کنيد؛ چرا که پوسته سفت و غير قابل هضمي دارد. بهتر است در آب خيسانده شود. مقدار مصرف آن 2.5 قاشق چايخوري و سه مرتبه در روز است. برخي از متخصصان تغذيه نيز تا 4 قاشق غذاخوري در روز را توصيه ميکنند.
- مصرف آجيلها و مغزهاي برشته نشده و فاقد نمک به ويژه بادام و گردو را افزايش دهيد.
- روزانه دو عدد سيب يا پرتقال، چند عدد توت فرنگي بويژه پس از غذا ميل کنيد که باعث کاهش جذب کلسترول مصرف شده با غذا ميشود.
- حتما در کنار غذا، سبزي خوردن و يا سالاد تهيه شده با هويچ زياد و روغن زيتون (يک قاشق غذاخوري) را ميل کنيد.
- مصرف تخممرغ را به هفتهاي سه عدد کاهش دهيد.
- ميگو، دل، جگر، قلوه، کله پاچه و مغز مصرف نکنيد.
- مصرف خامه و کره ممنوع است. علاوه بر آن از روغنهاي حيواني و روغنهاي جامد پرهيز کنيد و از روغنهاي زيتون، آفتابگردان، سويا و بادامزميني استفاده کنيد.
- مبتلايان به کلسترول خون بالا و بيماران قلبي نبايد روغن نارگيل و روغن پالم (نخل) مصرف کنند.
البته بايد تاکيد کرد هر چند برخي موارد ذکر شده سطح چربي خون را بالا ميبرند اما اين موضوع به معني مصرف نکردن مطلق آنها نيست. به عنوان مثال براي مصرف شير، پنير و ماست نوع کم چرب و يا بدون چربي آن را خريداري کنيد و يا مصرف تخممرغ، بستني و پنير را به دو مرتبه در هفته کاهش دهيد.
از طرف ديگر يک رژيم غذايي مناسب ميتواند نقش مهمي در کاهش بيماري قلبي داشته باشد؛ موارد ديگري نيز وجود دارند که بايد آنها را رعايت کرد. پس براي اينکه قلبي سالم داشته باشيد:
- از استرسهاي خود بکاهيد.
- سيگار را ترک کنيد. اگر سيگار ميکشيد و کلسترول خونتان بالاست، احتمال ابتلا به بيماريهاي قلبي - عروقي در شما زياد است.
- وزنتان را در محدوده مطلوب و ايدهآل نگه داريد. در صورت وجود اضافه وزن، طبق نظر متخصص تغذيه براي کاستن از وزن خود کوشش کنيد.
- به طور مرتب ورزش کنيد. ورزش باعث کاهش وزن و تقويت قلب ميشود. در مورد نوع ورزش با پزشک خود مشورت کنيد.
چربيهاي موجود در خون به دو گروه تريگليسريد و کلسترول تقسيم ميشوند. شايد اين سوال در ذهن شما هم باشد که منظور از «چربي خون» چيست؟
در اين باره بايد گفت که چربي خون عبارتست از بالا رفتن مقدار تريگليسريد يا کلسترول از مقدار طبيعي آنها در خون. ميزان اين مواد در خون در اثر مصرف مواد غذايي بيش از ميزان مورد نياز يا هنگام بروز اختلال در سوخت و ساز چربي، افزايش مييابد.
افزايش چربي خون چه خطراتي دارد؟
افزايش چربي خون با تجمع در ديواره رگها، تنگي آنها را به دنبال دارد و به همين دليل باعث افزايش خطر ابتلا به سکته مغزي، درد قفسه سينه و گرفتگي عروق ميشود. درمان به موقع و مناسب افزايش چربي خون، نه تنها قادر است از تنگي عروق قلبي جلوگيري کند، بلکه ميتواند از پيشرفت آن نيز جلوگيري کرده و حتي باعث بهبود آن شود.
از چه سني بايد چربي خون را آزمايش کنيد؟
به طور کلي، عموم افراد جامعه بايد از سن 20سالگي نسبت به آزمايش چربي خون خود اقدام کنند. چنانچه سطح چربي خون شما طبيعي است، هر پنج سال يک بار (از سن 20 سالگي به بعد) و در صورت بالا بودن چربي خون، بايد هر دو تا شش ماه، يک بار چربي خون خود را آزمايش کنيد. به منظور حذف اثر چربي موجود در غذا، ضروري است آزمايش چربي خون پس از 12 تا 14 ساعت ناشتا بودن انجام شود. اين کار دقت آزمايش را افزايش ميدهد.
چند توصيه براي مراقبت از چربي خون:
- هوشيار باشيد که افراد لاغر هم به کلسترول بالا دچار ميشوند.
- خطر ابتلا به بيماري قلب و عروق و بروز حمله قلبي را ميتوان با ايجاد تغييرات غذايي که موجب کاهش چربي خون ميشود، کاهش داد.
- بايد به دقت غذاهاي روزانه خود را بررسي کنيد. اين کار را حتي زماني که غذاهاي بيرون از منزل را مصرف ميکنيد نيز انجام دهيد.
- انتخاب غذاهاي کم چربي به معني خوردن تنها نان و آب نيست. شما ميتوانيد غذاهاي متنوع و لذتبخشي ميل کنيد.
اعمال تغييرات زير در رژيم غذايي، ميتواند به کاهش مقدار چربي خون کمک کند:
- به جاي سرخ کردن مواد غذايي، آنها را آبپز، بخارپز و يا کباب کنيد.
- به جاي پنير و شير چرب، از انواع کم چرب استفاده کنيد.
- مصرف شيريني، کلوچه، کيک و فرآوردههاي لبني پرچرب (شير، پنير و کره)، روغن نارگيل، روغن خرما، بيسکوييت، چيپس، پفک، سوسيس، همبرگر، کالباس، بستني، پيتزا، زرده تخممرغ، جگر سياه، مغز، سيرابي و قلوه، ميگو، خرچنگ و صدف را محدود کنيد.
- از قسمتهاي کم چرب گوشت استفاده کنيد و تمام چربيهاي قابل مشاهده را جدا کنيد. از مرغ و ماهي بيشتر از گوشت قرمز استفاده کنيد.
- در رژيم غذايي خود از سير استفاده کنيد. سير خام يا کمي پخته شده، به ميزان يک تا دو حبه در روز تاثير مناسبي دارد. مصرف سير همچنين ميتواند علاوه بر چربي، ميزان فشار خون را نيز کاهش دهد.
- مصرف سبزيجات مانند (کاهو و هويج) و ميوهها مانند سيب، زردآلو، گلابي، پرتقال، ليمو، گريپ فروت و توتفرنگي را افزايش دهيد.
- به طور کلي تمام مواد غذايي گياهي مانند سبزيجات، حبوبات وغلات فاقد کلسترولاند، اما در بين آنها موادي مانند جو، کدو، شويد و سير اثر ضد کلسترول بسيار قويتري را بروز ميدهند. سويا نيز باعث کاهش کلسترول خون ميشود.
- مصرف نان و غلات سبوسدار، حبوبات و انواع لوبيا، عدس، لپه و ... را افزايش دهيد.
- دانه کتان (بزرک) مصرف کنيد؛ چرا که پوسته سفت و غير قابل هضمي دارد. بهتر است در آب خيسانده شود. مقدار مصرف آن 2.5 قاشق چايخوري و سه مرتبه در روز است. برخي از متخصصان تغذيه نيز تا 4 قاشق غذاخوري در روز را توصيه ميکنند.
- مصرف آجيلها و مغزهاي برشته نشده و فاقد نمک به ويژه بادام و گردو را افزايش دهيد.
- روزانه دو عدد سيب يا پرتقال، چند عدد توت فرنگي بويژه پس از غذا ميل کنيد که باعث کاهش جذب کلسترول مصرف شده با غذا ميشود.
- حتما در کنار غذا، سبزي خوردن و يا سالاد تهيه شده با هويچ زياد و روغن زيتون (يک قاشق غذاخوري) را ميل کنيد.
- مصرف تخممرغ را به هفتهاي سه عدد کاهش دهيد.
- ميگو، دل، جگر، قلوه، کله پاچه و مغز مصرف نکنيد.
- مصرف خامه و کره ممنوع است. علاوه بر آن از روغنهاي حيواني و روغنهاي جامد پرهيز کنيد و از روغنهاي زيتون، آفتابگردان، سويا و بادامزميني استفاده کنيد.
- مبتلايان به کلسترول خون بالا و بيماران قلبي نبايد روغن نارگيل و روغن پالم (نخل) مصرف کنند.
البته بايد تاکيد کرد هر چند برخي موارد ذکر شده سطح چربي خون را بالا ميبرند اما اين موضوع به معني مصرف نکردن مطلق آنها نيست. به عنوان مثال براي مصرف شير، پنير و ماست نوع کم چرب و يا بدون چربي آن را خريداري کنيد و يا مصرف تخممرغ، بستني و پنير را به دو مرتبه در هفته کاهش دهيد.
از طرف ديگر يک رژيم غذايي مناسب ميتواند نقش مهمي در کاهش بيماري قلبي داشته باشد؛ موارد ديگري نيز وجود دارند که بايد آنها را رعايت کرد. پس براي اينکه قلبي سالم داشته باشيد:
- از استرسهاي خود بکاهيد.
- سيگار را ترک کنيد. اگر سيگار ميکشيد و کلسترول خونتان بالاست، احتمال ابتلا به بيماريهاي قلبي - عروقي در شما زياد است.
- وزنتان را در محدوده مطلوب و ايدهآل نگه داريد. در صورت وجود اضافه وزن، طبق نظر متخصص تغذيه براي کاستن از وزن خود کوشش کنيد.
- به طور مرتب ورزش کنيد. ورزش باعث کاهش وزن و تقويت قلب ميشود. در مورد نوع ورزش با پزشک خود مشورت کنيد.
+ نوشته شده در چهارشنبه چهاردهم فروردین ۱۳۹۲ ساعت 11:24 توسط VEM
|
به VEM خوش آمدید: