يادگيري با تغيير شکل موجود

افکار جديد غالباً از تحليل و ترکيب و تنظيم دوباره‌ي افکار قبلي حاصل مي‌شوند. راه‌هاي گوناگوني وجود دارد که مي‌توانيم با آن‌ها يادگيري را تکميل کنيم يا در حل يک مسئله، خلاقيتي از خود بروز دهيم. اين يک موضوع فراشناختي است.

1- ترتيب مجدد: مي‌توان براي حل يک مثال، يک ترتيب معکوس در نظر گرفت.

مثال: اگر اين واکنش شيميايي به صورت برگشتي انجام شود چه رخ مي‌دهد؟

2- جايگزيني: اگر فرايند ديگري با شکل جديدي صورت پذيرد و توالي متفاوتي تنظيم شود چه پيش مي‌آيد؟

مثال: اگر در اين واکنش از سديم به جاي منيزيم استفاده شود چه رخ مي‌دهد؟

مثال: اگر در اين عمليات به جاي يک قرقره از دو قرقره استفاده شود، چه رخ مي‌دهد؟

مثال: اگر به جاي اين‌که ابتدا لغت را بخوانيم و سپس ترجمه کنيم، اين بار ابتدا لغت عربي را بخوانيم و سپس قواعد و در آخر، متن را ترجمه کنيم، چه مي‌شود؟

3- اضافه يا کم کردن: افزودن يا کاستن عاملي به صورت مسئله.

مثال: اگر جسمي را به جسمي روي سطح شيب‌دار اضافه کنيم و آن جسم ايجاد اصطکاک جنبشي کند، در فرايند حل مسئله چه رخ مي‌دهد؟

4- تغيير جهت دادن: اگر تمامي پارامترهاي درگير در مسئله تغيير کنند چه پيش مي‌آيد؟

مثال: اگر جسمي را که از بالاي سطح شيب‌دار رها کرده‌ايم، اين بار از سمت پايين به سمت بالا پرتاب کنيم، چه رخ مي‌دهد؟

روش‌هاي ذکرشده در بالا، يک نوع فعاليت فراشناختي براي تقويت افکار و خلاقيت دانش‌آموز است.

با تحقيقاتي که بر روي دانش‌آموزان رتبه‌ي برتر کنکور داشتم، متوجه شدم که آن‌ها براي يادگيري عميق و استفاده از خلاقيت براي حل تست‌هاي دشوار به جاي حل کردن تعداد زياد تست، يک تست را به شکل‌هاي گوناگون حل مي‌کنند.